विमान दुर्घटनाअघि पाइलटले के भन्छन् ? यस्ता छन् ‘ब्ल्याक बक्स’ का रेकर्ड

विमानको अन्तिम दुई घण्टाको आवाज ब्ल्याक बक्समा रेकर्ड हुन्छ । त्यहाँ इन्जिनको आवाज, आपतकालीन अर्लामको आवाज, क्याबिनको आवाज अनि ककपिटको आवाज रेकर्ड हुन्छ । र, त्यसबाट के थाहा हुन्छ भने, दुर्घटनाका बेला जहाजमा कस्तो माहौल थियो । पाइलटहरुले के कस्तो कुरा गरेका थिए ?

खासगरी ब्ल्याक बक्सलाई सुरक्षाको दृष्टिले विमानको पछिल्लो भागमा राखिएको हुन्छ । यो बक्स एकदमै बलियो मानिने धातु टाइटेनियमबाट बनेको हुन्छ, जसलाई आगोले जलाउन सक्दैन ।

यो जुनसुकै अवस्थामा पनि सुरक्षित रहन्छ, जसले जहाज दुर्घटनाको बेला के कस्ता आवाज आए भन्ने कुरा रेकर्ड राख्छ । आगो लागेको विमानमा मात्रै नभएर समुद्रमा डुबेको अवस्थामा पनि ब्ल्याक बक्सको भ्वाइस रेकर्ड सुरक्षित रहन्छ ।

सुन्तले रंगको ब्ल्याक बक्स !
‘ब्ल्याक बक्स’ कालो रंगको भएर भनिएको होइन । बरु यो बाकसको रंग चाहिँ कालो नभएर सुन्तले हुन्छ । सुन्तले रंगको डिब्बाको नाम ब्ल्याक बक्स राख्नमा पत्रकारहरुको भूमिका छ ।तर, मिडियामा यसको नामाकरण ब्ल्याक बक्सका रुपमा हुन थालेपछि यसले यही नामबाट अन्तरराष्ट्रिय रुपमा चर्चा पाएको हो । एउटा बैठकमा एकजना पत्रकारले ‘दिस इज अ वण्डरफूल ब्ल्याक बक्स’ भनेपछि यसको नाम मिडियामा ‘ब्ल्याक बक्स’का रुपमा चर्चामा आयो र सुन्तले रंगको डिब्बालाई ब्ल्याक बक्सको नामले चिन्न थालियो ।

दोस्रो विश्वयुद्ध अगावैदेखि विमानमा भ्वाइस रेकर्डर राख्ने प्रविधिको अनुसन्धान र प्रयोग हुन थालेको हो । दोस्रो विश्वयुद्धका बेला यसलाई व्यवहारिक रुपमा प्रयोगमा ल्याउन थालियो । र, सन् १९६७ यता आइकाओले अन्तरराष्ट्रिय उडान भर्ने विमानलाई यसलाई अनिवार्य शर्तका रुपमा लिन थाल्यो ।

ब्ल्याक बक्समा दुई वटा रेकर्डर हुन्छन्, एउटा एफडीआर र अर्को सीभीआर । एफडीआर भनेको फ्लाइट डाटा रेकर्डर हो, जसले विमानको उडानसम्बन्धी डाटा रेकर्ड डिभाइसको भूमिका खेल्छ भने सीभीआर भनेको कक्पिट भ्वाइस रेकर्डर हो, जसले विमान चालकहरुको पछिल्लो हिस्ट्री एवं आवाजलाई रेकर्ड गर्छ ।

ब्ल्याक बक्समा रेकर्ड भएको आवाज सुखद हुने कुरै भएन । त्यो आवाज पक्कैपनि दुःखलाग्दो नै हुन्छ ।विश्वका विभिन्न ठाउँमा विमान दुर्घटना हुँदा के कस्ता आवाजहरु रेकर्ड भए ? मृत्युसँग साक्षात्कार गरिरहँदा पाइलटको मुखबाट कस्तो आवाज निस्कन्छ होला ? मनमा के कुरा खेल्छ होला ? यसबारे यहाँ हामीले विभिन्न वेबसाइटहरुबाट संकलन गरिएका केही भ्वाइस रेकर्डहरु प्रस्तुत गरेका छौंः७ मे १९६४प्यासिफिक एयरलाइन्स ७७३ मा एक प्यासेन्जरले दुई पाइलटलाई गोली हानेर मारे । साथै उनी स्वंम ककपिटमा पेस्तोल लिएर उभिए । केही समयपछि विमान क्यालिफोर्निया नजिकको पहाडमा जोतियो ।उक्त विमानको ब्ल्याक बक्समा रेकर्ड भएको आवाज यस्तो थियो- ‘स्पिकरलाई गोली लागेको छ । मैले गोली ठोकें । म सहयोग गर्दैछु ।’

५ जुलाई १९७०एयर क्यानडाको उडान संख्या ६२१ पाइलटको गल्तीले ओन्टारियो एयरपोर्टमा अवतरण गर्ने क्रममा दुर्घटनाग्रस्त भयो । त्यसमा १०९ यात्रु सवार थिए । उनीहरु कोही पनि बाँचेनन् ।उक्त विमानको ब्ल्याक बक्समा रेकर्ड भएको अन्तिम शब्द थियो- ‘पिट…सरी ।’

२५ सेप्टेम्बर १९७८

प्यासिफिक साउथवेस्ट एयरलाइन्स १८२ सेन डिएगो एयरपोर्टमाथि एक निजी जहाजमाथि बजारिन पुग्यो । त्यसमा यात्रा गरिरहेका १४४ जना यात्रु मरे ।

उक्त विमानको व्ल्याक बक्समा रेकर्ड भएको अन्तिम आवाज थियो- ‘आमा ….आई लभ यू ।’

२८ नोभेम्बर १९७९एयर न्युजिल्यान्ड ९०१ जहाज खराब मौसमका कारण माउन्ट इरेबसमा ठोक्कियो । उक्त विमानको ब्ल्याक बक्समा रेकर्ड भएको अन्तिम शब्द थियो- ‘खासमा, म सही हालतमा छैन, हैन ?’

१३ जनवरी १९८२पाइलटको गल्तीले एयर फ्लोरिडा विमान वासिङटनको पोटोमैक नदीमाथि बनेको पुलमा ठोक्कियो । र, पानीमा खस्यो । त्यहाँ यात्रा गरिरहेका ७४ जना मानिस मरे । त्यस जहाजको ब्ल्याक बक्समा रेकर्ड भएको आवाज थियो- ‘हामी तल झर्दैछौ…मलाई थाहा छ ।’

८ जुन १९८२ब्राजिलमा उत्रने समयमा फ्लाइट १६८ जहाज पहाडमा ठोक्कियो । त्यसमा यात्रा गरिरहेका १३७ जनाको मृत्यु भयो ।त्यहाँको ब्ल्याक बक्समा रेकर्ड भएको अन्तिम आवाज थियो- ‘के..के भयो ? कुनै पहाड देखिँदैछ ..हैन ?’

२२ अक्टोबर १९८६मिडिया कम्पनी डब्ल्यूएनबीसीको हेलिकप्टर न्युयोर्कमा हडसन नदीमा खस्यो । त्यस दुर्घटनामा रेडियो ट्राफिक रिपोर्टर जेन डार्नेकरको मृत्यु भयो । त्यसमा रेकर्ड भएको अन्तिम शब्द थियो- ‘हामी पानीमा ठोक्किँदैछौं …पानीमा …..पानीमा ।’

आइतबार त्रिभुवन विमानस्थलमा दुर्घटना भएको युएस बंगला विमानको ब्ल्याक बक्समा के रेकर्ड भएको होला ? पक्कै पनि अनुसन्धानपछि त्यसको खुलासा होला ।

प्रतिकृया दिनुहोस

आज देखि नयाँ मुलुकी ऐन लागुहुँदै, आमनागरिकको दैनिकीमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने

तत्कालीन प्रधानमन्त्री जंगबहादुर राणाले विक्रम संवत १९१० सालमा निर्माण गरेको ‘मुलुकी ऐन’ लाई प्रतिस्थापन गरी आजदेखि ‘मुलुकी देवानी (संहिता),

सांसदलाई पेस्तोल ताकेको आरोपमा ३ सय ३५ जना पक्राउ

महानगरीय प्रहरी परिसर काठमाडौँले सांसद निरु पाल पेस्तोल प्रकरणमा हालसम्म ३ सय ३५ जनालाई पक्राउ गरेको छ । काठमाडौं प्रहरीका प्रमुख एसएसपी विश्वराज

सांसदमा सत्ता र प्रतिपक्षबीच चर्काचर्की, कांग्रेसले माग्यो प्रधानमन्त्रीको राजीनामा

प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसका सांसदले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको राजीनामा मागेपछि प्रतिनिधि सभाको बैठकमा सत्तापक्ष र प्रतिपक्षका